Adnoddau Meysydd Brwydrau

Er mwyn canfod gwybodaeth ar gyfer y Rhestr, cynhaliwyd rhaglen ymchwil raddol i restr o frwydrau, gwarchaeau a gwrthdaro a flaenoriaethwyd. Goruchwyliwyd hyn gan y Grŵp Llywio Meysydd Brwydrau, a’i aelodau’n dod o Wasanaeth Amgylchedd Hanesyddol Llywodraeth Cymru (Cadw), y Comisiwn Brenhinol ac Amgueddfa Cymru.

Rhwng 2009 a 2014 comisiynwyd gwaith ymchwil ar 47 safle, yn cynnwys ymchwil ddogfennol a hanesyddol, ynghyd â gwaith maes ymyrrol a gwaith nad ydoedd yn ymyrrol mewn 10 achos.

Ceir rhestr o’r safleoedd yr ymchwiliwyd iddynt, ynghyd â’r adroddiadau ymchwil a gafwyd yn sgil hynny, isod.

 

ENW

DYDDIAD

SIR HANESYDDOL

NPRN

YMCHWIL

Aberllech

1096

Sir Frycheiniog 404446 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Abergwaun/Carregwastad (ymosodiad)

1797

Sir Benfro 308824 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)
Bryn Derwin

1255

Sir Gaernarfon 402322 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2014)

Bryn Glas (Pillth)

1402

Sir Faesyfed 306352 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2012)

Cloddfa (Archaeoleg Cymru, 2013)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2014)

Campston Hill

1404

Sir Fynwy 402328 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)
Casnewydd: Gwrthryfel y Siartwyr 1839 Sir Fynwy 405003 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)
Cilgerran 1258 Sir Benfro 405201 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Coed Llathan 1257 Sir Gaerfyrddin  

403587

 

Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2014)

Castell Coety (gwarchae) 1404-05 Morgannwg 545701 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Coleshill 1157 Sir y Fflint 402325 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)
Craig y Dorth 1404 Sir Fynwy 402327 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2014)

Crug Mawr 1136 Sir Aberteifi 402323 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)
Cydweli 1258 Sir Gaerfyrddin 404729 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Castell Cymaron (gwarchaeau) 1144

1179

1195

1215

Sir Faesyfed 545328 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Cymerau 1257 Sir Gaerfyrddin 404717 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2014)

Castell Dinbych (gwarchae) 1282 Sir Ddinbych 545687 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Castell Dinbych (gwarchae) 1294-5 Sir Ddinbych 545613 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Castell Dinbych (gwarchae) 1460 Sir Ddinbych 545718 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Castell Dinbych (gwarchae) 1468 Sir Ddinbych 545720 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Castell Dinbych (gwarchae) 1646 Sir Ddinbych 545789 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Castell Dryslwyn (gwarchae) 1287 Sir Gaerfyrddin 545605 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Grosmont 1405 Sir Fynwy 402333 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2012)

Gŵyr 1136 Morgannwg 404856 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Hyddgen 1401 Sir Drefaldwyn 402310 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Maes Gwenllian 1136 Sir Gaerfyrddin 402324 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2012)

Maes Moydog 1295 Sir Drefaldwyn 403416 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2014)

Mynydd Carn 1081 Sir Benfro  

300319

 

Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)
Castell Newydd Emlyn (gwarchae) 1287-8 Sir Gaerfyrddin 545606 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Castell Newydd Emlyn (gwarchae) 1645 Sir Gaerfyrddin 545768 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Painscastle 1198 Sir Faesyfed  

402326

 

Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2012)

Cloddfa (Archaeoleg Cymru, 2013)

Pennal 1472/4 Meirionnydd 403495 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Pentraeth 1170 Ynys Môn 404315 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Pont Cychod (Menai ac Ynys Môn) 1282 Ynys Môn 404319 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Pont Irfon (Llanganten) 1282 Sir Frycheiniog 403411 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Chapman, 2013)
Pwllgwdig 1078 Sir Benfro 405188 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Pwll Melyn 1405 Sir Fynwy 402320 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2014)

Castell Rhaglan (gwarchae) 1646 Sir Fynwy 545797 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Sain Ffagan 1648 Morgannwg 307776 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2012)

Gwaith ymchwil heb fod yn ymyrryd ac a oedd yn ymyrryd (Archaeoleg Cymru, 2013)

Castell Talacharn (gwarchae)  

1189

1215

1257-8

1644

 

Sir Gaerfyrddin 545245

545341

545436

545746

Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Trefaldwyn 1644 Sir Drefaldwyn 405168 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Gildas Research, 2013)
Twthill 1461 Sir Gaernarfon 403421 Ymchwil ddogfennol a hanesyddol (Border Archaeology, 2009)