Helpu

Mae’r Rhestr yn cynnwys gwybodaeth am 700 a mwy o frwydrau yng Nghymru, ac yn rhoi gwybodaeth ynghylch enwau, dyddiadau, lleoliad, pobl allweddol, gwarchodaeth statudol, archaeoleg a chysylltiadau diwylliannol, yn ogystal â throsolwg a llyfryddiaethau ar gyfer ymchwil bellach.

 

Sut i ddefnyddio a chwilio drwy’r Rhestr o Feysydd Brwydrau Hanesyddol Cymru

 

Chwilio gan ddefnyddio’r dull arferol

Gellir canfod y bar chwilio ar frig yr holl dudalennau, a’i ddefnyddio i chwilio holl feysydd holl gofnodion y Rhestr. Dewiswch ‘popeth’ os oes arnoch eisiau chwilio cynnwys yr holl wefan.

I ddechrau chwilio, teipiwch y gair neu’r geiriau yr hoffech chwilio amdanynt a chliciwch ar ‘chwilio’. Bydd hyn yn rhoi rhestr o’r cofnodion perthnasol i chi, ac yn eu dangos yn eu trefn, gyda’r rhai mwyaf perthnasol (y rhai lle mae’r term y chwiliwyd amdano yn ymddangos y nifer fwyaf o weithiau) yn gyntaf. Nid yw’r chwiliad hwn yn gwahaniaethu rhwng prif lythrennau a llythrennau bach. Os nad ydych yn sicr ynghylch y sillafiad, gallwch ddefnyddio seren i gynrychioli unrhyw lythrennau nad ydych yn siŵr ohonynt. Er enghraifft, bydd arw*in* yn rhestru’r canlyniadau ar gyfer ‘arwain’ yn ogystal ag ‘arweinwyr’.

 

Chwilio manwl

Rydym wedi rhoi setiau o fathau o feysydd o’r Rhestr mewn grwpiau chwilio er mwyn ei gwneud hi’n haws cwmpasu amrywiol feysydd ar unwaith, megis Pobl Allweddol, Lleoliad a Dyddiadau. Byddwch yn sylwi, wrth ichi ddechrau teipio maes mewn Chwiliad Manwl, y bydd y wefan yn awgrymu amrywiol eiriau sydd wedi eu casglu ynghyd o wahanol feysydd y Rhestr.

 

Cyfyngu eich chwiliad

Ar ochr chwith y dudalen ganlyniadau ceir yr adran Cyfyngu’r chwilio. Rhestr yw hon o’r termau ychwanegol sy’n grwpio’r canlyniadau ynghyd a bydd yn dangos ichi faint o eitemau o’r canlyniadau cyffredinol sydd ym mhob grŵp. Drwy glicio ar un o’r rhain gallwch hidlo’r canlyniadau, a’r unig ganlyniadau a ddangosir yw’r rhai sy’n gysylltiedig â’r term hwnnw. Fel arfer dim ond un hidlydd y gallwch ei ddefnyddio fesul grŵp, ond gallwch hidlo sawl grŵp.

Os oes arnoch eisiau cael gwared ar hidlydd a rhoi cynnig ar un arall, yr oll sydd angen ichi ei wneud yw clicio eto ar y blwch â’r tic ynddo ger yr hidlydd. Dim ond i’r rhestr o ganlyniadau yr ydych wedi’i chynhyrchu y mae’r hidlwyr hyn yn berthnasol.

 

Mapio

Gallwch hefyd chwilio’r Rhestr gan ddefnyddio Mapiau. Mae canfod maes brwydr neu safle lle cafwyd gwrthdaro yn aml yn her, a gall lleoliadau amrywio o unrhyw le yng Nghymru i le penodol. Mae’r Rhestr yn defnyddio wyth lefel o sicrwydd er mwyn lleoli maes brwydr ac mae’r rhain yn cael eu cynrychioli yn y mapio:

(1) Cymru, (2) rhanbarth yng Nghymru, (3) Sir Hanesyddol, (4) Cantref Canoloesol, (5) Cwmwd Canoloesol, (6) Cymuned, (7) o fewn ardal o 1km a (8) man penodol.

Mae sawl ffordd ichi chwilio’r Rhestr gan ddefnyddio’r mapio, ar y map ei hun neu drwy glicio ar y meysydd perthnasol yn y ddewislen ar y chwith. Ar y map, wrth ichi glosio bydd mwy o feysydd/lefelau sicrwydd yn ymddangos ar y ddewislen ar y chwith ac, yn yr un modd, bydd y rhain yn diflannu wrth ichi bellhau. Mae’r map a’r ddewislen ar y chwith yn rhyngweithio â’i gilydd felly byddwch bob amser yn gallu canfod y lleoliad yr ydych yn chwilio ynddo neu’r lefel yr ydych yn chwilio arni, gan y bydd wedi’i (l)liwio’n goch neu mewn print bras yn y ddewislen ar y chwith.

Wedi i chi glicio ar ardal o’r map, neu ar un o’r meysydd yn y ddewislen ar y chwith, bydd y canlyniadau’n cael eu harddangos ar ochr dde’r sgrin ac o’r fan hon gallwch ddewis brwydr benodol a chael eich tywys i’r dudalen ganlyniadau. Bydd y map hefyd yn arddangos gwahanol symbolau: mae’r ardal sydd wedi’i lliwio’n wyrdd yn cyfeirio at yr ardal yr ydych yn ei chwilio (e.e. sir neu gantref), a rhestrir y brwydrau sydd wedi’u lleoli rywle o fewn yr ardal hon, ond na allwn fod yn fwy penodol na hynny. Bydd dau symbol arall ar y map yn dangos y brwydrau hynny y ceir mwy o sicrwydd yn eu cylch: mae’r cylch yn cynrychioli cywirdeb o 1km ar gyfer safle’r frwydr a’r nod glas yn nodi pwynt penodol, megis castell. Wrth ichi glicio ar un o’r symbolau hyn bydd y frwydr benodol yn cael ei hamlygu yn y canlyniadau ar y dde.

Yng nghornel dde uchaf y sgrin, drwy glicio ar yr eicon haenau bydd rhestr o wahanol gefndiroedd mapio yn ymddangos ac yn y fan yma gallwch ddewis yr haen gefndir y byddech yn ei hoffi.